14 Kasım 2019 Perşembe
İran’da ayaklanmanın sebepleri

Mustafa Şaki

İran’da ayaklanmanın sebepleri

İran 80 milyon nüfusu ile coğrafyamızda bulunan önemli bir ülkedir. Türkiye ile İran’ın, çok eskiye dayanan ilişkilerinde zaman zaman anlaşmazlıklar ve savaşlar yaşansa da, benzer kaderi ile bölgede istikrarı sağlayan iki ülkedir.

20, yüzyıldaki İran’a baktığımızda, ülkemizle benzer badireler yaşadığını görürüz, İran, şah rıza pehlevi zamanında batı tarzı bir yaşantıyı benimsemiştir. Batı tarzı giyim kuşam öne çıkarılarak halkın benimsemesi istenmiş fakat gelir düzensizliği, şahı halkın gözünden düşürmüştür. Dünyanın en çok petrol üreten ülkeleri sıralamasında üst sıralarda olan İran’da, petrol gelirlerinin Şah’ın çevresine akması ve halkın geçim sıkıntısı yaşaması halkı ayaklanmaya sevk etmiştir.

1979 yaşanan İslam devrimi neticesinde İran’da, yeni döneme geçildi. Şah döneminde monarşi ile yönetilen İran, Humeyni’nin gelmesiyle İslam devrimini gerçekleştirdi ve İran İslam devleti kurulmuş oldu.

Mollaların öne çıktığı yeni rejimde, yine devletin gelirinin aslan payı, onlara (mollalara) akmaya başlamıştı. Bu gelir düzenli olduğu sırada çok ta göze batmadı.

İran 2000’li yıllarda 100 milyar doları aşan geliriyle dünyada öne çıkmıştı. Daha sonra gelişmiş ülkelerce uygulanan ambargolarla ve petrol fiyatlarının düşmesiyle maddi kriz yaşamaya başladı.

İran’ın batıdan uzak durması, batılı ülkelerin hoşuna gitmedi. Nükleer silah tehdidi bahanesiyle ambargo uygulanmaya başlandı.

Ambargo neticesinde ve petrol fiyatlarının gerilemesiyle, devletin gelirlerinin düşmesi ve halkın ekonomik sıkıntıya düşmesi sebebiyle son günlerde yumurta fiyatları bahane edilerek bir tepki hareketi başlatıldı.

Pek gün yüzüne çıkmasa da mollaları ortaklığı olan büyük finans şirketleri de son günlerde ekonomik sıkıntı sebebiyle iflasını açıkladılar. Halkın bu şirketler de olan alacaklarını alamaması, halkın sokağa dökülme sürecini hızlandırdı.

İran’ın Suriye, Bahreyn ve yemen e asker ve silah göndermesi, geçim sıkıntısı çeken halkı öfkelendirdi ve bizim bu ilkelerde ne işimiz var sorusunu sormalarına sebep oldu. Bu da ekonomik krizin tuzu biberi oldu.

Amerika ve İsrail gibi İran’a düşman olan ülkelerin gerilimi yükseltmeleri, sokağa çıkan halka destek vermeleri, çözümü zorlaştıran etkenlerdir.

İran cumhurbaşkanının açıklamasında batının ayaklanmayı başlattığını veya destek olduğunu söylemesi suçu tamamen onlara yıkma hesabı çok ta doğru değildir. Zira halkın yöneticiler tarafından dinlenmemesi, onların sorunlarına çare bulunamaması fitilin ateşlenmesine sebep olmuştur.

Ayaklanmanın çıkmasında batının etkileri var mıdır çok fazla bilgi sahibi değiliz ama bu tür gerginliklerde, batılı ülkelerin verdikleri bu demeçler, dünya barışı açısından hiç de olumlu değildir.

İran hükümetinin geçmiş dönemlerdeki gibi ayaklanmayı kanlı bir şekilde bastırması yanlış olur. Kendi halkıyla savaşan liderler kaybetmeye mahkûmdur.

Yaşadığımız ortamda tüm iktidarların yapması gereken işlerin başında ekonominin düzeltilmesi, refah düzeyinin yükseltilmesi ve bunun da sürdürülebilir olması gerekmektedir.

Bugün için görüşlere baktığımızda İran’daki bu ayaklanmanın kısa sürede biteceği görüşü ağır basıyor. Fakat kayıplar çoğalmadan bu işin bir an önce bitmesi hem İran’daki kardeşlerimiz, hem de komşu olmamız hasebiyle bizim açımızdan hayırlı olacaktır. Dua ile

3.01.2018 (Mustafa Şaki)

DİĞER YAZILAR

Anesiadahmet şerif izgören konferansı

İstanbul'da Gaziantep günleri

“Paris büyük cami ve son halife”

Gezi yazısı 2

2019 Avrupa seyahati 1

Kurban bayramı

Seçim sonrası hatırda kalanlar

Ramazan, İbadet ve Yardımlaşma Ayı

Nisan Yağmurları Rahmettir

Yerel Seçim Sonrası Özeleştiri

Karar mı kader mi?

Yeni Zelanda Şehitleri için gözyaşı

28 Şubat’ı Unutmayalım

İstanbul Kartal’da çöken bina

Dünya Başörtüsü Günü

Gösteriş hastalığı

İslamı hazmedemeyen bir sanatçı

Gergedan benzetmesi

Yetim Hakkı

Sünnetin Aktüel Değeri Sempozyumu

Manevi Rehberlik

Dövizin düşüşü kalıcı olacak mı?

İnsanlık Yemen’de bir defa daha sınıfta kaldı

Hakkâri Şehitleri

Mecliste nezaketsiz bir konuşma

Kaşıkçı Cinayeti ve Dünyanın bu olaya bakışı

Yerel seçimler öncesi

Bir yanlıştan dönüldü

Onuncu hisse Allah’ın

Daha iyi olabilir

Ekonomideki sorunlar ve çözümleri

Medya ve gazetelerin tutumu

Gençlerin islamı yanlış anlaması                       

Anadolu buluşmaları ve Raşid el Gannuşinin sunumu

13. Anadolu buluşmaları

Taziye adabı

15 Temmuz ve Adnan Oktar

Milli eğitimde yeni dönem

Kaybolan çocuklar

Ders alındı mı?

Kazanımlarımızı kaybetmeyelim

Bayram’ı bu günden yaşamak

Ekonomi piyasalarının dengesi

Dövizdeki dalgalanmanın ekonomiye etkisi

Ramazan ayı oruç ve Kuran

Gönüllü vekil’lik

Bu seçim farklı olmalı

Köylünün halife Harun reşidi ziyareti

İnsanın istemesi

Suriye’de zulüm devam ediyor

Yaklaşan seçim öncesi dikkat

Hasan Celal Güzel

Dinsizlere gün doğmasın

Şuurlu bir mücadele örneği “hasan el benna”

28 Şubatı hatırlayalım

Sahilde içki içen iki kadın doktor

Şehit metin yüksel

Şehit ayı ve İskilipli Atıf Hoca

Katar gezisi

Fitne’yi önleme

Doğru bir hayat yaşamak

Tarihin doğru anlaşılması gayreti

Başarıda örnekliğimiz

Kıymet bilinmeli

İkna

İhya’mı imha’mı

Batının çirkin yüzü(fitne)

Mu’minin misali 2

Bir yıldız daha kaydı

Mu’minin misali

2019 seçim çalışmaları

Çözüm için öncü olmak

Dört güzel adam 3 (Necmettin Erbakan)

Tutulmayan Söz

Dört güzel adam 2

Dört güzel adam

Olmasa da olur

İsraf ve tasarruf

Bayram

Hazreti İbrahim ve kurban

İyi ki varsınız

   MÜFTÜLERE NİKÂH KIYMA YETKİSİ VERİLMESİ

Çocuk eğitiminde yapmamız gerekenler

Filistine Sahip Çıkalım

Şehitlerin Işığı Ülkemizi Aydınlatıyor

15 Temmuz Öncesi Ve Sonrası

15 Temmuz 2016 Akşamı Sınavımız

Ramazan Ayı, Bayram Ve Güzellikleri

Sevdiklerimizle, İmtihan Ediliriz -2-

Sevdiklerimizle, İmtihan Ediliriz

Ramazanda Yardımlaşalım

Kuran’la Yorulmak

Ekonomide Son Durum

Anneler gününü nasıl anlayalım!

Nasıl bir yaşam istiyoruz!

Kavga'miz

Muhalefet sandikta kazandigini kaybetmeye basladi

REFERANDUM SONRASI YENİ TÜRKİYE BEKLENTİSİ

SURİYE GÖZYAŞIMIZ OLDU

EYUP SULTAN'DA NAMAZ