29 Mart 2020 Pazar
Bir İslam Neferi: Hoca Ahmed Yesevi

Enver Mıhcıoğlu

Bir İslam Neferi: Hoca Ahmed Yesevi

Hoca Ahmed Yesevî bugün Kazakistan’ın Çimkent şehri yakınlarında yer alan Sayram kasabasında dünyaya gelmiş, dinî tasavvufî eğitimini tamamladıktan sonra, yine o bölgedeki Yesi (bugünkü adıyla Türkistan) şehrine yerleşmiş, uzun yıllar halkı maneviyat yolunda irşâd ettikten sonra, burada vefat etmiş bir mutasavvıftır. Ölümü: 562/1167
*
Babası İbrahim Ata, Sayram ve civarında talebeleri olan tanınmış bir hoca idi. Anne ve babasını küçük yaşta kaybeden Ahmed Yesevî, bir süre Otırar’daki Arslan Baba isimli hocanın yanında dinî-tasavvufî eğitim gördü. Onun da vefat etmesi üzerine başka şehirlerde eğitimine devam etti.
*
Türklerin İslamlaşması sürecine büyük katkıları olan düşünürlerden bir olan Hoca Ahmed Tesevi'dir.
*
O, kurduğu dergahta insanları dinî ve ahlaki yönden yetiştirmiş ve hikmet adını verdiği şiirlerde Allah ve Peygamber sevgisi, güzel ahlak, ölüm, ahiret vb. konularının yanı sıra fakir ve muhtaçları himaye etme gibi kardeşlik mesajlarının da işleyerek toplumu bilinçlendirmeye çalışmıştır.
*
Şiirlerinin toplandığı Divan-ı Hikmet adlı eserinde bu hususu açıkça görmek mümkündür.
Nerde görsen gönlü kırık, merhem ol sen
Öyle mazlum yolda kalsa yoldaşı ol sen!
*
Rivayete göre Ahmed Yesevî altmış üç yaşına geldiğinde dergâhında yerin altına küçük bir oda şeklinde çilehane/halvethâne yaptırdı. Ömrünün kalan kısmını çoğunlukla orada ibadet ve tefekkürle geçirdi.
*
Hoca Ahmed Yesevi vaktini üçe ayırır; günün büyük kısmını ibadetle ve zikirle geçirir, bir kısmında da yaptığı tahta kaşık ve kepçeleri satarak geçimini alın teri ve helal kazançla sağlamaya çalışırdı.
*
Günün kalan kısmında ise dergahına gelen talebelerin eğitim ve öğretimiyle meşgul olurdu. Onun talebeleri, hocalarından aldıkları hikmet ve irfan yüklü mesajları Asya'dan Anadolu'ya, hatta Avrupa'ya kadar bir çok yerlere taşımış ve buraların İslamlaşmasına zemin hazırlamışlardır.
*
Ülkemizde Ehli Sünnet olan bütün tarikatler, Hoca Ahmet Yesevi'den bahsederken, 'Pirimiz' tabirini kullanırlar.
*
Hoca Ahmed Yesevi'nin bilinen Halifelerinden bazıları şunlardır:
Mansur Ata, Abdülmelik Ata, Süleyman Hakim Ata (Bu Türkler arasında en meşhur halifesidir) Muhammed Danişmend, Muhammed Buhari (Sarı Saltuk) Zengi Ata, Tac Ata...
*
Bu halifelerinin yetiştirdiği birçok talebe vardır ki, herkesin bildiği isimlerdir; Ahi Evran, Hacı Bektaş, Mevlana, Taptuk Emre, Yunus Emre gibi talebeler Anadolu'da, Ahmed Yesevi'nin çizdiği yolda ilerlemişler ve Türk dilini, edebiyatını, kültürünü özellikle İslam dinini doğru olarak gelecek nesillere aktarmışlardır.
*
Allah (cc) hepsinden razı olsun, bizleri de bu salih insanlarla birlikte haşreylesin. Amin.

27.02.2020 (Enver Mıhcıoğlu)

DİĞER YAZILAR

65'lik Günah keçileri...

Neredeyiz?

Mirac

Zavallılık!...

 Salgın hastalık ve kader!...

Düşmana gönderilen sinyaller...

Suriye Baasçılarının mezhebi: Nusayrilik nedir?

Türkiye Baasçıları!

Türkiye, İdlib'de taviz vermemelidir

Hisseli Harikalar Kumpanyası!

Maymuncuklar!

İran Mollaları başta kendi halkı olmak üzere, Şii hilâli kurmak hevesiyle Irak'ı, Suriye'yi, Lübnan'ı ve Yemen'i perişan etti.

Gıda güvenliği...

Ortadoğu'nu Yüz Yıl Savaşları!

Yavuz Hırsız!

Müslüman bir memlekette olmaması gereken bir yılbaşı klasiği!...

İsrail bayram ediyor!

Ben senin Cemaziyelevvelini bilirim!

Yaptırmam-Sattırmam!

Toplumun bozulması!

KHH Partisi!

İman kuşu!

Semer yarası!...

Geçti Bor'un pazarı!

18 Ekim Türkiyesi!

Yeni dünya düzeninin kodları yazılıyor!

Yeni güç dengesi

Ah şu Suriyeliler!

Barış Pınarları

Enerji fiyatı ve nüfus artış oranının çarpanı?

İstanbul Finans Merkezi!

Türk gibi başla!

Sistemi revize etmek!

Suudi'lerin patriotları!

Vicdanlara hapsedilen din!

Güvenilmeyen müttefik ABD!

Yargı bağımsızlığı!...

Çok kötü oldu, çoook!

Ekonominin son umudu 3. çeyrekte

Türkiye buna mecbur!

Tercihimiz ne olur?

Siyasî fırsatçılık

Bu işler siparişle olmazmış!...

"Günahı açıktan işlemeyin!"

Teravih Namazı

Ahmet Davutoğlu

Tökezleme devri...

Hızlı hareket etmeliyiz!

Ahmet'in öküz dediği gün!...

Altay tankı ve Kılıçdaroğlu!

Oportünist!

Söz ola baş kestire!

Onlar artık Türk oldu!

İki salkım üzüm tanesi

Edep Ya Hu…

Yanlış iş

Aktivist hareket ve kitle toplumu

Bitirin şu pitbull meselesini...

Ulusal kimliğinden soyutlanan CHP!...

CHP'de sular durulmuyor

Uyuyan fitne!...

Teşekkürler!...

1998 Adana Mutabakatı!

Bekâ meselesi!

Zorbalıktır bunun adı!

Zümre egemenliği...

Erdoğan Trump farkı!

Parti taassubu!...

Antep'in siyasal gerçekliği!

Kâbe'nin yolları bölük bölük!

İki başlı Halep düdüğü!

Asker sınırda bekliyor

Ben yaptım oldu!

Yerelde devlet belediyedir!...

Ertuğrul Gazi'den sonra...

Şu poşet meselesi!

Gariptir şu insanoğlu!

Ruslar ayak sürütüyor...

Suriye denklemi

Trump doğru işi yanlış yoldan yaptı

Sistem sizi dışarı atacak!

JF Kennedy'i kim öldürdü?

Naylon Demokrasi!

Sarı yelekliler aslında ne istiyor?

Bir baba dostum yazmış

Bu gün 6 Aralık.

Ruhunu şeytana satanlar

Beyt-ul malın mumu...

Antep'in taşı havara, al borca yaz duvara!

Karadeniz'in suları ısıtılıyor!

Otoyolda hız limiti

Zorunlu ittifak

İttifak

10 Kasım

Velev ki!...

İstanbul'u alan Türkiye'yi alır!

Yeni bir AK aşk lazım!

Kayıp yıllar geride mi kaldı?

İttifak meselesi

Siyasi hamleler!..